دانشمندان با ساختن یك تلسكوپ دوچشمی بزرگ، برای نخستین بار با دید دو چشمی به اجرام نجومی دوردست نگریستند.این تلسكوپ دو چشمی بزرگ (LBT) دو آینه یكسان به قطر ۴/۸ (هشت و چهار دهم) متر دارد و در ارتفاع ۳۴۵۰ متری روی قله «گراهام»(Graham)‌ در جنوب شرق آریزونا نصب شده است. ایده‌ اولیه آن در اوایل دهه ۱۹۸۰ طرح‌ریزی شده و ساخت آن با همكاری بیش از ۱۵ موسسه تحقیقاتی در اواخر سال ۲۰۰۷ پایان یافته است. سطح دریافت نور این تلسكوپ معادل یك تلسكوپ ۸/۱۱ (یازده و هشت دهم) متری و قدرت تفکیک آن معادل یک تلسكوپ ۸/۲۲ (بیست و دو و هشت دهم) متری است. تلسكوپ‌های دو چشمی از دو آینه یكسان كه پهلو به پهلوی یكدیگر قرار دارند، ساخته شده‌اند. آینه‌های آن‌ها طوری تنظیم می‌شوند كه هر دو دقیقا به یك جهت نشانه بروند. به كمك این تلسكوپ‌ها ستاره شناسان می‌توانند اجرام دوردست را با دقت بیش‌تری بررسی كنند.

بنای سنگی معروف در جنوب غربی لندن(گربنوبچ) كه استون هنج نامیده شده است از قدیمی ترین رصدخانه های دنیا آن هم از نو سنگی است! این رصدخانه كه قدمتی متجاوز از ۳۵۰۰ سال دارد توسط اخترشناسان و اختر بینان بریتانیایی ساخته شده است.مطالعاتی كه تا به امروز توسط اختر باستان شناسان صورت گرفنه حاكی از آن است كه سازندگان این بنا میتوانستند كارهای نجومی در خور توجهی را با این سنگ ها به مرحله محاسبه برسانند و آنها را ثبت كنند.به عنوان مثال این بنا حركت خورشید را در ۱۲ ماه سال به طور بسیار دقیق مشخص میكرد.طوری كه خورشید در روز نخست تابستان از میان دو سنگ كاملا مشخص طلوع میكرد و رفته رفته به سمت جنوب متمایل میشد(در مدت زمان ۶ ماه)و بعد به تدریج به سمت شمال حركت میكرد(۶ ماه بعدی). علاوه بر آن اختر شناسان آن زمان قادر بودند با بهره گیری از نحوه قراگیری سنگهای این رصدخانه به گذشت زمان ، آغاز فصول گوناگون و تعیین زمان وقوع خور گرفت و ماه گرفت دسترسی پیدا كنند.این رصد خانه هم اكنون یكی از جاذبه های توریستی بریتانیا و لندن است كه موضوع مورد مطالع بسیاری از باستان شناسان و اختر شناسان تاریخی است.

سعی می کنم از بناهای ایرانی هم براتون بنویسم

با ما باشید

برج رادکان، که تصور می شد آرامگاه یکی از ایلخانیان است تنها برجی است که توانایی تعیین چهار فصل، سال کبیسه و آغاز نوروز را دارد.«منوچهر آرین» پژوهشگر نجوم باستانی در همایش چنارانشناسی ویژه برج رادکان با اعلام این خبر افزود: «تا چند سال پیش تصور می شد این برج آرامگاه یکی از ایلخانیان است اما مقبره ای شمردن برج یک نظریه است که هیچ سندیت عملی برای آن ارایه نشده است.«آرین» افزود: «این برج سند استوار کار علمی خواجه نصیرالدین طوسی منجم بزرگ ایران است، تاریخ منقوش بر کتیبه در برج نیز سال 660 هجری قمری را که همزمان با اتمام ساخت بناهای وابسته به رصد خانه مراغه است نشان می دهد.وی تصریح کرد: «برج به 12 دیوار خشتی بیرونی با پهنا و بلندی پایه گذاری شده که برج را به 12 بخش 30 درجه ای تقسیم می شود و هر دیواره 30 درجه از زاویه افق را در برمی گیرد، دو در دیوار مقابل هم ساخته شده و بر دیواره 365 ترک نی ستونی وجود دارد که برج را به 36 ترک 10 درجه ای تقسیم کرده است.»آرین گفت: «انتخاب مکان درها، دریچه ها در برج اتفاقی نیست، درها درست در راستای طلوع یلدایی (آغاز زمستان) و غروب آغاز تابستان در پهنه برج ساخته شده است و این برج تنها برجی است که می توان از طریق آن چهار فصل، سال کبیسه و آغاز نوروز را معین کرد.»به گفته این پژوهشگر، متاسفانه امروز واحد اندازه گیری خود را به فراموشی سپرده ایم اما در این برج حتی به این مساله توجه ویژه شده و 36 ترک برج نوعی واحد اندازه گیری است.این پژوهشگر نجوم باستانی با بیان این که برج رادکان دارای گویایی علمی و نجومی است، تاکید کرد: «برج رادکان واقع در مینو دشت استان گلستان هیچ شباهتی به برج رادکان چناران نداشته و فاقد ویژگی های نجومی است.»برج رادکان یکی از آثار تاریخی چناران واقع در خراسان رضوی است.

منبع : CHN